Greiðslujöfnun verðtryggðra fasteignaveðlána

Hvað er greiðslujöfnun verðtryggðra fasteignaveðlána?

Greiðslujöfnun er leið til að létta tímabundið greiðslubyrði af reglulegum afborgunum lánsins með því að tengja þær svonefndri greiðslujöfnunarvísitölu í stað vísitölu neysluverðs. Lánið er eftir sem áður bundið vísitölu neysluverðs og breytist höfuðstóll lánsins í samræmi við hana. Meðan greiðslujöfnunarvísitalan er lægri en vísitala neysluverðs eru afborganir lægri sem því svarar en höfuðstóll lánsins hækkar sem nemur mismuninum. Lántakinn greiðir þennan mismun síðar á þann hátt að lánstíminn lengist og afborgunum fjölgar. Lánið lengist þó ekki meira en 3 ár frá gildandi skilmálum lánsins, þar sem þak verður sett á hámarkslengingu lánsins. Ekki er þó sjálfgefið að lengja þurfi lánstímann og fjölga afborgunum þar sem það ræðst af þróun greiðslujöfnunarvísitölunnar meðan á greiðslujöfnuninni stendur.

Hvað felst í þaki á greiðslujöfnun?

Lenging lánstíma umfram gildandi lánasamning verður aldrei meiri en þrjú ár. Hafi lánið ekki verið að fullu greitt að þessum þremur árum liðnum falla eftirstöðvar lánsins niður að því gefnu að það sé í skilum við lok lánstímans.

Við hvaða dagsetningu miðast greiðslujöfnunin?

Fyrsta afborgun eftir greiðslujöfnun miðast við greiðslujöfnunarvísitölu eins og hún var 1. janúar 2008, eða við upphaflega stöðu lánsins hafi það verið tekið síðar. Næstu greiðslur taka síðan mið af þróun greiðslujöfnunarvísitölu sem Hagstofa Íslands gefur út mánaðarlega.

Þarf að sækja um greiðslujöfnun?

Nei, lánin fara sjálfkrafa í greiðslujöfnun ef þau falla undir skilyrði um greiðslujöfnun, s.s. einstaklingur er lántaki, lánið er fasteignaveðtryggt, í skilum og ekki í frystingu.

Er hægt að segja sig frá greiðslujöfnun?

Þeir sem ekki kjósa greiðslujöfnun þurfa að tilkynna það lánveitanda sínum fyrir 20. nóvember vegna gjalddaga í desember 2009. Lántaki getur farið í Heimabanka og sagt sig frá greiðslujöfnun en einnig er hægt að koma í Sparisjóðinn og ræða við þjónustufulltrúa sinn.

Þeir sem eru með lán hjá Íbúðalánasjóði geta farið inn á heimasíðu Íbúðalánasjóðs, gefið þar upp kennitölu skuldara, fastanúmer eignar og lánsnúmer, til að segja sig frá greiðslujöfnuninni.

Athugið að ef hjón eru með sitt hvort lánið þarf að skrá bæði frá greiðslujöfnun.

Hvað ef ég er nú þegar kominn með greiðslujöfnun á lánið mitt?

Nýjar reglur um greiðslujöfnun lána, þ.m.t. ákvæði um þak (þ.e. þriggja ára hámarkslengingu lánstíma), munu einnig taka til lána sem þegar eru komin í greiðslujöfnun. Þessar reglur munu yfirfærast sjálfkrafa á öll lán í greiðslujöfnun og þarf því ekki að sækja um það sérstaklega.

Hvað ef lán er í frystingu eða ekki í skilum?

Greiðslujöfnun færist ekki sjálfkrafa yfir á lán sem eru í frystingu eða vanskilum. Lánastofnanir bjóða ýmsar leiðir til að semja um vanskilaþátt lánsins þannig að unnt sé að ganga inn í greiðslujöfnun. Ef lán er í frystingu eða ekki í skilum verður lántaki því að leita beint til viðkomandi lánveitanda.

Hvað verður um um lánið ef fasteignin er seld?

Líkt og með önnur lán þá eru skuldaraskipti háð samþykki lánastofnunar. Sama gildir um aðrar breytingar á skilmálum láns. Yfirtaka láns er skoðuð í hverju tilviki fyrir sig. Skuld á jöfnunarreikningi fellur ekki niður við sölu eignar. Mikilvægt er að allir aðilar í fasteignaviðskiptum kanni sérstaklega hvort lán er í greiðslujöfnun.

Er hægt að greiða inn á lán í greiðslujöfnun umfram reglulegar afborganir?

Já, það er hægt eftir því sem kveðið er á um í skilmálum lánsins. Þegar greitt er inn á lán í greiðslujöfnun er umframgreiðslum fyrst ráðstafað til að greiða niður þann hluta lánsins sem snýr að lengingu þess (uppsafnað á jöfnunarreikning) og síðan verðbætur, vexti og höfuðstól.

Er heimilt að greiða upp lán sem er í greiðslujöfnun?

Já, það er heimilt. Lánið er þá greitt upp að fullu, þ.e. einnig sá hluti lánsins sem lagður hefur verið inn á jöfnunarreikning vegna hugsanlegrar lengingar umfram upphaflegan lánstíma.

Lækkar höfuðstóll lánsins?

Nei, höfuðstóllinn lækkar ekki. Markmið greiðslujöfnunarinnar er að lækka greiðslubyrði.

Er greiðslujöfnun með þaki hagkvæmur kostur?

Greiðslubyrði lána með greiðslujöfnun mun lækka umtalsvert við núverandi efnahagsaðstæður.

Þak á greiðslujöfnun láns felur í sér þá tryggingu fyrirlántakandann að lánstími vegna greiðslujöfnunar lengist aldrei meira en nemur þremur árum og ef einhverjar eftirstöðvar eru þá af láninu falla þær niður. Það ræðst hinsvegar af þróun greiðslujöfnunarvísitölunnar og aðstæðna í samfélaginu hvort lánstíminn lengist upp í umrætt þak og hvort til afskrifta komi við lok lánstímans.

Bent er á að greiðslujöfnun leiðir til aukins kostnaðar í formi vaxta og verðbóta.

Kostir

• Léttari greiðslubyrði
• Greiðslubyrði helst í hendur við greiðslugetu
• Kostar ekkert og hægt að segja upp hvenær sem er

Gallar

• Möguleiki á að lánið lengist, þó ekki lengur en 3 ár
• Lengri lánstími felur í sér hærri kostnað í formi vaxta og verðbóta
• Eignamyndun getur orðið hægari